Trafik Sigortası

Zorunlu trafik sigortası, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda düzenlenen ve trafiğe çıkan her aracın yaptırmak zorunda olduğu, her yıl yenilenmesi gereken, Türkiye sınırları içerisinde geçerli olan bir sigorta türüdür. Zorunlu trafik sigortası esas olarak, hasar anında karşı tarafa verilebilecek bedeni ve maddi zararları güvence altına almaktadır. Bu sigortayı yaptırmayan araçlar trafiğe çıkamazlar. Zorunlu trafik sigortası sadece zarar verdiği diğer aracın zararını karşılar. Kaza yapılan araçla ilgili zararı ise kasko sigortası karşılamaktadır.

Zorunlu trafik sigortasının limitleri ile uygulama esasları Hazine Müsteşarlığı tarafından belirlenip Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmektedir. Trafik sigortası, tüm sigorta şirketleri tarafından aynı genel şartlar çerçevesinde aynı teminat ve limitler ile farklı primler üzerinden düzenlenmektedir.

Limitler, trafik kazasında oluşacak zararın türüne göre değişmektedir. Herhangi bir can kaybı olması durumunda ölenin yakınlarına verilmesi gereken miktar, yaralanma olması durumunda hastane masrafları için ödenecek miktardan farklıdır. Öte yandan sadece maddi hasar olması durumunda da ödenecek rakam farklılık gösterir. Böyle durumlarda ödenecek miktar her sene değişmekte ve böylece her sene ödenecek primlerde de değişiklik olmaktadır.

Neden Zorunlu Trafik Sigortası?

Trafik sigortası zorunlu bir sigorta türüdür. Bu yüzden bu sigortaya sahip olmayan ya da süresi sona ermiş araçların görüldükleri yerde trafiğe çıkmaları yasaklanır. Her araç sahibi zorunlu trafik sigortasını yaptırmak ve sigorta süresi sona ermeden yeniletmekten sorumludur. Zorunlu olan bu sigortayı yaptırmayanların araçları trafik şubelerinin otoparklarına alınır. Bu aşamada bir ceza ödemesi yaparak yola devam etmek mümkün değildir. Aracın geri alınabilmesi trafik sigortasının yapılmasına bağlıdır. Trafik sigortası yapıldıktan sonra aracın bulunduğu otoparka gidilerek görevli memurlara durum haber verilmelidir. Belgenin bildirilmesi şarttır. Son olarak araç sigortasız trafiğe çıktığı için para cezası ödenir. Aracın otoparkta kaldığı her gün için de otoparka ücret ödenmesi gerekmektedir. Görüldüğü üzere zorunlu trafik sigortası yaptırmamak oldukça büyük zaman ve parasal kayıplarla sonuçlanmaktadır.

Kısa Vadeli Trafik Sigortası

Kısa vadeli trafik sigortası, sadece geçici plakalar ile uluslararası yolcu ve eşya taşımacılığı yapan yabancı plakalı araçlar için düzenlenebilir. Bunların dışındaki araç türleri için düzenlenmez.

Hasarsızlık İndirimi ve Zamlı Prim Uygulaması

Trafik sigortasında hasarsızlık indirimi ve zamlı prim uygulaması basamak ve oranları genel şartlar ile belirlenmiştir. Buna göre, bütün sigorta şirketlerinde hasarsızlık indirimi ve zamlı prim uygulaması aynıdır.

Daha önce aracı olmayanların yeni aldıkları veya ikinci el araçlar ile aracını sattıktan sonra 730 gün içinde araç almayanlara hasarsızlık indirimi uygulanmamaktadır. Aracın hasarsızlığının olması hâlinde trafik sigortasının yürürlükte kaldığı her poliçe yılı için prim oranı bir basamak indirilir. Böylece prim indirim oranı artar ve poliçe daha ucuza mal edilmiş olur.

Hasar durumlarında tazminat ödenmiş ise trafik sigortası yenilenirken her bir hasar için prim oranı bir basamak yükseltilir. Prim indirimleri veya zamlı prim uygulaması poliçede ismi yazılı ruhsat sahibine göre uygulanır.

Poliçe dönemi içinde aracın ruhsat sahibi değişirse değiştiği tarihten 10 gün sonra poliçe kendiliğinden fesih olur. Sigorta teminatı, yeni ruhsat sahibi için herhangi bir işleme gerek kalmaksızın feshin hüküm ifade ettiği tarihe kadar geçerlidir. Sigorta şirketi aracın ruhsat sahibinin değiştiği tarihe kadar hak kazandığı primi gün esasına göre tespit eder ve fazlasını sigorta ettirene iade eder.

Hasarsızlık indirimine hak kazanmış ruhsat sahibi, aracı başkasına devreder ve devir nedeniyle fesih olan sigorta sözleşmesinin fesih tarihinden itibaren 730 gün içinde aynı kullanım tarzına ait başka bir aracın ruhsat sahibi olarak yeni sigorta talep ederse indirim hakkı devam eder. Bu işleten için 730 günlük süreyi aştıktan sonra yapılacak poliçede ilk kez trafikte yer alan araç işletenlerine uygulanan indirimsiz kademe baz alınır.

Hasar nedeniyle prim artırımı uygulanması gereken ruhsat sahibi, aracı başkasına devreder ve herhangi bir araç türünde yeniden aldığı aracın işleteni olarak yeni bir sigorta talep ederse prim artırım basamağı süreye bağlı olmaksızın kaldığı yerden devam eder.

Hasarlarda Sigortalının Yükümlülükleri

  • Sigortalı, riskin gerçekleştiğini öğrendiği tarihten itibaren durumu 5 gün içinde sigorta şirketine bildirmelidir.
  • Sigortalı değilmişçesine gerekli kurtarma ve korunma önlemlerini almalı ve bu amaçla sigorta şirketinin verdiği talimata uymalıdır.
  • Sigorta şirketinin talebi üzerine olayın sebebi ile hangi şartlar altında gerçekleştiğini ve sonuçlarını tespite yararlı, sigorta ettiren için sağlanması mümkün gerekli bilgi ve belgeleri gecikmeksizin vermeli (olayın hangi gün ve saatte ve nerede gerçekleştiğini ve olay anında aracı kullanan kişinin isim ve adresi), rücu hakkının kullanılmasına yararlı sigorta ettiren tarafından sağlanması mümkün olan bilgi ve belgeleri temin ve muhafaza etmelidir.
  • Zarardan dolayı sigorta ettiren dava ya da başka bir nedenle tazminat talebi karşısında kalır veya aleyhine cezai takibata geçilirse bu durumu sigorta şirketine derhal bildirmeli ve zarar ziyan talebi ile cezai takibata ait almış olduğu ihbarname, davetiye gibi bütün ilgili belgeleri sigorta şirketine yönlendirmelidir.
  • Dava açılması hâlinde sigorta poliçesinde yazılı limitlerle davanın takip ve idare edilebilmesi için sigortacının göstereceği avukata ilgili belgeler üzerinde yapılacak araştırma ve incelemelere yönelik müsaade etmelidir.
  • Sigorta konusu ile ilgili başka sigorta sözleşmeleri varsa bunları sigorta şirketine bildirmelidir.
  • Zararın sebebi ve hangi şartlar altında gerçekleştiğinin tespiti ile sorumluluğun tayini için gerçekleştirilecek tahkikatta delillerin toplanmasında sigorta şirketine elinden gelen yardımda bulunmalıdır.

Zorunlu Trafik Sigortası Teminatları

Zorunlu trafik sigortasında her araç için teminatlar aynıdır ancak teminat limitleri araç türlerine göre değişir. Zorunlu trafik sigortasında verilen teminatlar aşağıdaki gibidir:

  • Kişi Başına Vefat ve Tedavi: Hasar hâlinde her bir üçüncü kişi için ödenecek olan vefat ve tedavi masraflarını poliçede yazan limitlerle karşılar.
  • Kaza Başına Vefat ve Tedavi: Hasar hâlinde tüm üçüncü kişilerin vefat ve tedavi masraflarının toplamını poliçede yazan limitlerle karşılar.
  • Araç ve Kaza Başına Maddi Hasar: Hasar hâlinde karşı tarafa verilen maddi zararları poliçede yazan limitlerle karşılar.

Zorunlu Trafik Sigortası Kapsamı Dışında Kalan Hâller Nelerdir?

  • Sigortalının kendisinin uğrayacağı zararlar,
  • Aracı kullanan kişinin, aracı kullanırken uğrayacağı zararlar nedeniyle ileri sürülen talepler,
  • Aracı kullanan kişi yakınlarının uğrayacağı zararlar nedeniyle ileri sürülen talepler,
  • İşletilme hâlinde olmayan araçların sebep olacağı zararlar,
  • Araç sahibi ile aracı kullanan kişi arasındaki ilişkide araca gelen zararlar nedeniyle ileri sürülen talepler,
  • Poliçede gösterilen aracın ve bu araç ile taşınan malların (yolcu bagajı ve benzeri eşya teminat dahilindedir) veya çekilen araç ya da römorkun bozulması ve zarar görmesi sebebi ile ileri sürülen talepler,
  • Çalınan veya gasp edilen araçların sebep oldukları ve Karayolları Trafik Kanununa göre araç sahibinin sorumlu olmadığı zararlar, aracın çalındığını veya gasp edildiğini bilerek binen kişilerin zarara uğramaları nedeniyle ileri sürülebilecek talepler, çalan ve gasp eden kişilerin talepleri,
  • Sürat yarışlarına katılım, yarış güzergâhında yapılan antrenmanlar sırasında meydana gelebilecek zararlar ile gösteride kullanılması nedeniyle oluşan zararlar, 
  • Aracın gözetim, onarım, bakım, alım-satım, araçta değişiklik yapılması amacı ile veya benzeri bir amaçla faaliyette bulunan teşebbüslere bırakılmasından sonra aracın sebep olduğu zararlara ilişkin ileri sürülen talepler,
  • Patlayıcı ve parlayıcı maddelerin taşınması (yedek akaryakıt hariç) sebebiyle meydana gelen zararlara yönelik ileri sürülen talepler,
  • Manevi tazminata ilişkin talepler.